Veelgestelde vragen

HyStock communiceert tijdig en open over de activiteiten op de locatie in Zuidwending, net zoals de omgeving gewend is van EnergyStock. Omwonenden en andere belanghebbenden worden regelmatig geïnformeerd via de gebruikelijke kanalen (www.energiebufferzuidwending.nl, ‘t Tonckeltje). De kans op overlast van onze activiteiten is gering, maar niet uit te sluiten. Toch overlast? Wacht niet af, maar meld het ons. We zullen proberen de overlast zo snel mogelijk op te lossen.

Energieopslag is noodzakelijk om het energiesysteem in balans te houden. De vraag en het aanbod zijn immers niet altijd en overal volledig op elkaar afgestemd. In een duurzaam energiesysteem zullen de verschillen tussen vraag en aanbod toenemen, omdat elektriciteit steeds meer uit zon en wind wordt geproduceerd. Op de momenten dat de vraag naar energie groter is dan het aanbod, moeten we dus opgeslagen energie voorhanden hebben. Waterstofopslag in zoutcavernes heeft daarbij een bijzondere positie: het is de goedkoopste manier om duurzame energie op te slaan, zowel voor een paar dagen (voor dagelijkse variatie in vraag en aanbod) als wekenlang (seizoensopslag).
Op deze locatie in Noord-Nederland bevindt zich een enorme ondergrondse zoutberg. Hierin zijn al meerdere cavernes uitgeloogd waarin ruim 10 jaar lang veilig aardgas wordt opgeslagen. In vergelijkbare cavernes gaat HyStock de komende jaren ook waterstof opslaan.

Opslag van waterstof in lege gasvelden vergt nog veel onderzoek. Bovendien zijn nog niet alle gasvelden in Nederland volledig buiten gebruik. Over opslag in zoutcavernes weten we al veel meer. Opslag in een lege zoutcaverne is technisch eenvoudiger dan in een gasveld. Een caverne is namelijk een afgesloten, holle ruimte, terwijl gas in een leeg gasveld in kleine poriën (gaatjes) van harde zandsteenlagen moeten worden opgeslagen. Daarnaast is opslag in zoutcavernes goedkoper om te ontwikkelen.

Er moet nu al worden gestart met de bouw van waterstofopslag om op tijd klaar te zijn voor het moment dat er vraag naar opslag komt. Naar verwachting zal die vraag er zijn vanaf 2027. Bovendien moet infrastructuur, en opslag valt daar ook onder, altijd voor de marktvraag uit worden aangelegd. Anders lopen we in Nederland het risico dat infrastructuur de energietransitie vertraagt in plaats van versnelt. Waterstof zal naar verwachting vanaf 2027 op grote schaal worden geproduceerd en geïmporteerd. De vraag naar duurzame waterstof zal voornamelijk uit de grote industriële clusters komen. Deze industrieën hebben een productieproces dat een hoge energetische waarde vraagt die niet uit elektriciteit te halen is of waarbij waterstof wordt gebruikt als grondstof voor de productie van materialen. Tot slot kan zwaar transport, zoals (binnenvaart)schepen en zware vrachtwagens, gebruikmaken van waterstof, omdat een batterij onvoldoende vermogen kan leveren voor lange tijd en teveel laadruimte in beslag zou nemen.

Hynetwork Services, dochter van Gasunie, is druk doende met de realisatie van een landelijk waterstofnetwerk dat de vijf industriële clusters verbindt met elkaar, met de producenten en gebruikers van groene waterstof, met het buitenland en met de locaties voor opslag en import van waterstof. Op deze manier wordt de waterstofopslag van HyStock onderdeel van de open-access waterstofinfrastructuur en bereikbaar voor klanten in binnen- en buitenland.

Ja dat is in het buitenland wel bewezen. De in het buitenland opgedane kennis wordt ook bij Zuidwending gebruikt. Daarnaast laten we zelf onderzoeken en controles uitvoeren. We doen het veilig of we doen het niet. We hebben hierin niet alleen een verantwoording naar de omgeving, maar natuurlijk ook naar ons eigen personeel.

Gasunie is van mening dat waterstof goed opgeslagen kan worden in zoutcavernes. Met aardgas gaat dit al jaren prima en veilig. Daarnaast wordt met het project ‘Demonstratie waterstofopslag A8’ hier concreet bewijs voor geleverd.

Er is geen sprake van een relatie, het zijn losstaande initiatieven. Beide initiatieven vallen onder de Mijnbouwwet. EZK zal de vergunningaanvragen op hun eigen merites beoordelen en beslissen wat er wordt vergund en onder welke voorwaarden. Uiteraard moeten beide partijen wel rekening met elkaar houden bij de ontwikkeling van hun initiatieven. Dat is een aspect waar ook EZK en SodM op zullen letten bij het vergunningenproces.

Dat moet steentemechanischonderzoek uitwijzen. Er zal altijd een veilige afstand tussen de cavernes aangehouden moeten worden. Dat is nu ook al het geval tussen de 6 aardgascavernes. Ook hier geldt: we doen het veilig of we doen het niet.

Het zet in ieder geval Zuidwending en omgeving op de kaart, want de opslag is uniek in Nederland. Verder kan de waterstofopslag mogelijk tijdelijk impulsen kunnen geven voor de lokale economie.

Dat is een vraag die beantwoord moet worden door de regionale netbeheerder (RNB-Enexis). Op dit moment ligt dit niet in de lijn der verwachting.